ยะลา ใต้สุดสยาม เมืองงามชายแดน

     คำว่า ยะลา มาจากภาษาพื้นเมืองเดิมว่า ยะลอ ซึ่งแปลว่า “แห” เป็นเมืองชายแดนภาคใต้ที่มีความน่าสนใจทั้งทางด้านประวัติศาสตร์ วัฒนธรรม และธรรมชาติที่สวยงาม เป็นเมืองที่ผสมผสานวัฒนธรรมของชนต่างเชื้อชาติ ทั้งไทย จีน และอิสลาม ตัวเมืองยะลามีการวางผังเมืองที่เป็นระเบียบเรียบร้อย และยังเป็นศูนย์กลางการศึกษาที่สำคัญแห่งหนึ่งของภาคใต้

     เดิมยะลาเป็นส่วนหนึ่งของเมืองปัตตานี ซึ่งเป็นเมืองขึ้นอยู่กับราชอาณาจักรไทยครั้งสมัยกรุงสุโขทัยเป็นราชธานี ในปี พ.ศ. 2310 หลังจากที่กรุงศรีอยุธยาเสียแก่พม่า บรรดาหัวเมืองต่าง ๆ ในบริเวณแถบนี้ต่างก็ประกาศตัวเป็นอิสระ ครั้นถึงสมัยพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกแห่งกรุงรัตนโกสินทร์ ได้ทรงรับสั่งให้กรมพระราชวังบวรมหาสุรสีหนาทยกทัพหลวงไปตีเมืองปัตตานี ในปี พ.ศ. 2351 ได้ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้แยกหัวเมืองปัตตานีเป็น 7 หัวเมือง คือ เมืองปัตตานี เมืองสายบุรี เมืองหนองจิก เมืองยะหริ่ง เมืองระแงะ เมืองรามัน และเมืองยะลา สำหรับเมืองยะลานั้น มีการเปลี่ยนแปลงเจ้าเมืองหลายครั้ง ก่อนที่จะมีการประกาศยุบเลิกมณฑล ตาม พ.ร.บ. ว่าด้วยระเบียบแห่งราชอาณาจักรสยามในปี พ.ศ. 2476 และกลายมาเป็นจังหวัดหนึ่งของไทยในที่สุด

     จังหวัดยะลาเป็นจังหวัดที่อยู่ใต้สุดของประเทศไทย มีพื้นที่ประมาณ 4,521 ตารางกิโลเมตร มีอาณาเขตติดต่อจังหวัดสงขลา ปัตตานี นราธิวาส และประเทศมาเลเซีย เป็นจังหวัดเดียวในภาคใต้ที่ไม่มีพื้นที่ติดต่อกับทะเล พื้นที่ส่วนใหญ่เป็นภูเขาและป่าไม้ พื้นที่ราบมีน้อย ยะลาแบ่งการปกครองออกเป็น 8 อำเภอ คือ อำเภอเมือง อำเภอเบตง อำเภอบันนังสตา อำเภอยะหา อำเภอรามัน อำเภอธารโต อำเภอกาบัง และอำเภอกรงปินัง

อาณาเขต

ทิศเหนือ ติดกับจังหวัดปัตตานี
ทิศใต้ ติดกับประเทศมาเลเซีย
ทิศตะวันออก ติดกับจังหวัดนราธิวาส
ทิศตะวันตก ติดกับจังหวัดสงขลา

ข้อมูลการเดินทางของ จ. ยะลา

รถยนต์
     ยะลาอยู่ห่างจากกรุงเทพฯ 1,084 กิโลเมตร โดยเดินทางไปตามถนนเพชรเกษมผ่านเพชรบุรี-ประจวบคีรีขันธ์-ชุมพร ต่อด้วยทางหลวงหมายเลข 41 ผ่านทุ่งสง-พัทลุง-หาดใหญ่ และเดินทางต่อไปปัตตานีจนถึงยะลา

รถไฟ
     ยะลาอยู่ ห่างจากกรุงเทพฯ 1,055 กิโลเมตร การรถไฟแห่งประเทศไทยเปิดบริการเดินรถ กรุงเทพฯ - ยะลา ทุกวัน ทั้งรถด่วนและรถเร็ว รายละเอียดสอบถามได้ที่ หน่วยบริการเดินทาง สถานีรถไฟหัวลำโพง โทร. 1690, 0 2223 7010, 0 2220 4334 www.railway.co.th สถานีรถไฟยะลา โทร. 0 7321 4207

รถโดยสารประจำทาง
     มีรถปรับอากาศของบริษัท ขนส่ง จำกัด บริการระหว่าง กรุงเทพฯ – ยะลา รถออกจากสถานีขนส่งสายใต้ ถนนบรมราชชนนี สอบถามรายละเอียดได้ที่  โทร. 02 894 6122 จองตั๋ว บขส. โทร. 02 422 4444  หรือ  www.transport.co.th และบริษัทเอกชน บริการระหว่างกรุงเทพฯ – ยะลา – เบตง ติดต่อบริษัท ไทยเดินรถ โทร. 0 2435 5015 และบริษัท ปิยะทัวร์ โทร. 0 2435 5014

เครื่องบิน
     ไม่มีบริการเดินทางโดยเครื่องบินไปจังหวัดยะลาโดยตรง แต่นักท่องเที่ยวสามารใช้บริการเที่ยวบินกรุงเทพฯ – หาดใหญ่ และเดินทางต่อไปยังจังหวัดยะลาโดยรถไฟ รถประจำทาง รถแท๊กซี่หรือรถตู้ปรับอากาศ สอบถามรายละเอียดได้ที่ บริษัท การบินไทย จำกัด โทร. 1566, 0 2280 0060, 0 2628 2000 สำนักงานหาดใหญ่ โทร. 0 7423 3433 www.thaiairways.com หรือ หจก.สายโสภา รีพีทเตอร์ ยะลา โทร. 0 7321 2582, 0 7321 5830 

การคมนาคมภายในตัวจังหวัด จ.ยะลา
การคมนาคมภายในตัวจังหวัด

รถตู้ไปหาดใหญ่	ค่าโดยสารคนละ 130 บาท	โทร. 0 7323 1924
รถตู้ไปยะลา	ค่าโดยสารคนละ 60 บาท	โทร. 0 7323 2280
แท็กซี่ไปยะลา	ค่าโดยสารคนละ 80 บาท	โทร. 0 7323 1326, 0 7323 0447
รถบัสไปยะลา	ค่าโดยสารคนละ 60 บาท	โทร. 0 7323 1966

การเดินทางจากอำเภอเมืองยะลาไปยังอำเภอต่าง ๆ

อำเภอเมือง	- กิโลเมตร
อำเภอยะหา	21 กิโลเมตร
กิ่งอำเภอกรงปินัง	22 กิโลเมตร
อำเภอรามัน	26 กิโลเมตร
อำเภอบันนังสตา	39 กิโลเมตร
อำเภอกาบัง	40 กิโลเมตร
อำเภอธารโต	61 กิโลเมตร
อำเภอเบตง	140 กิโลเมตร

หมายเลขโทรศัพท์ที่สำคัญ

อำเภอเมือง

สำนักงานจังหวัด โทร. 0 7321 2542
สถานีตำรวจภูธรจังหวัดยะลา โทร. 0 7321 2634, 0 7321 2636, 191
ชุมสายโทรศัพท์ยะลา โทร. 0 7321 2234
โรงพยาบาลยะลา โทร. 0 7324 4711-8
โรงพยาบาลสิโรรส โทร. 0 7322 1114-5
สถานีรถไฟยะลา โทร. 0 7321 2737, 0 7321 4207

อำเภอเบตง

ศูนย์บริการข่าวสารการท่องเที่ยวเบตง โทร. 0 7323 2039
ด่านตรวจคนเข้าเมือง โทร. 0 7323 1292, 0 7323 0026
ด่านศุลกากรเบตง โทร. 0 7323 1194

Link ที่น่าสนใจ 

ททท.สำนักงานนราธิวาส
http://www.tourismthailand.org/narathiwat 
สำนักงานจังหวัดยะลา
http://www.yala.go.th